«Φυλές» της Νίνα Ρέιν από τον Θεατρικό Οργανισμό Κύπρου: κριτική της Αθηνάς Βιολάρη

Γιατί πάντα οι άνθρωποι θέλουν να αλλάξουν τους άλλους;

Η κωφότητα, κυριολεκτική και μεταφορική, η έλλειψη επικοινωνίας και το δικαίωμα να ανήκεις εκεί όπου επιλέγεις είναι τα κεντρικά θέματα του έργου Φυλές της Νίνα Ρέιν (μετάφραση: Έρι Κύργια), το οποίο παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στην ελληνική γλώσσα από τον Θεατρικό Οργανισμό Κύπρου.

ImageStream.aspx

Καθισμένα γύρω από το οικογενειακό τραπέζι, όσο κι αν προσπαθούν, τα πρόσωπα του έργου αδυνατούν να επικοινωνήσουν, ακόμα και για τα πιο απλά πράγματα. Ο πατέρας ακαδημαϊκός και μόνιμα θυμωμένος· η μητέρα συγγραφέας· ο γιος προσπαθεί να ολοκληρώσει τη διατριβή του· η κόρη ματαίως προσπαθεί να αναδειχθεί σε επιτυχημένη τραγουδίστρια της όπερας. Και στην άκρη του τραπεζιού το τρίτο παιδί, ο Μπίλι, εκ γενετής κωφός αλλά ενταγμένος στον κόσμο των ακουόντων, αφού οι γονείς του τον έχουν μεγαλώσει «φυσιολογικά», πιστεύοντας πως έτσι μειώνουν τις συνέπειες της ιδιαιτερότητάς του. Ο Μπίλι προσπαθεί με το διάβασμα των χειλιών να κατανοήσει τις διαφωνίες, τους καβγάδες αλλά κυρίως τις αλήθειες των γύρω του. Όλα αλλάζουν, όταν γνωρίζει τη Σύλβια, κόρη κωφών, η οποία χάνει σταδιακά την ακοή της. Του διδάσκει τη νοηματική γλώσσα, αλλά κυρίως του διδάσκει πως είναι να επικοινωνείς ουσιαστικά με βάση τις δικές σου ικανότητες και τις δικές σου ιδιαιτερότητες. Ο Μπίλι κάνει, λοιπόν, την επανάστασή του και αποφασίζει ότι δεν θα ξαναμιλήσει. Το δηλώνει η Σύλβια στους δικούς του:

«Ο Μπίλι λέει ότι αποφάσισε να σταματήσει να σας μιλάει. Θεωρεί ότι πρέπει όλοι να μάθετε νοηματική. Λέει … πέρασε τη ζωή του προσπαθώντας να σας καταλάβει και τώρα θεωρεί ότι πρέπει εσείς να προσπαθήσετε να καταλάβετε εκείνον».

Και έτσι αντιστρέφονται οι ρόλοι. Η οικογένειά του είναι αυτή που αποκόπτεται από κάθε επικοινωνία μαζί του. Και εδώ αναδεικνύεται το χάος που επικρατεί ανάμεσα στους ανθρώπους. Ούτε η αγάπη, η οποία θεωρείται δεδομένη ανάμεσα στα μέλη μιας οικογένειας, είναι ικανή να γεφυρώσει αυτό το χάος.

Η νεαρή σκηνοθέτις Αθηνά Κάσιου, έχοντας στο πλευρό της έξι εξαιρετικούς ηθοποιούς και στα χέρια της το πολυβραβευμένο κείμενο της Νίνα Ρέιν, επεξεργάζεται την έλλειψη επικοινωνίας ανάμεσα στους ακούοντες, που, παρότι μιλούν και ακούν την ίδια γλώσσα, δεν κατανοούν ο ένας τον άλλον, αλλά κυρίως εστιάζει στο ευαίσθητο θέμα της κοινωνικής ένταξης των κωφών.

Υπέροχες ερμηνείες σε απαιτητικούς ρόλους. Ο Σπύρος Σταυρινίδης καταφέρνει αβίαστα, με το αναμφίβολο ταλέντο του, να αποδώσει τον ρόλο του είρωνα και κυνικού πατέρα, ο οποίος κατακρίνει και σαρκάζει τα πάντα, ακόμα και την οικογένειά του. Η Δήμητρα Δημητριάδου, απόλυτα πειστική στην προσπάθειά της να γεφυρώσει τις διαφορές ανάμεσα στα μέλη της οικογένειάς της, χωρίς να εγκαταλείπει τις επαγγελματικές φιλοδοξίες της. Η Νιόβη Χαραλάμπους, χαρισματική ηθοποιός, δίνει άλλοτε με παιδικότητα και άλλοτε με ωριμότητα την εικόνα της κόρης που μόνο στόχο έχει την προσωπική της αναγνώριση, ακόμα και από τους γονείς της. Ο Μάριος Κωνσταντίνου, έστω και με κάποιες ερμηνευτικές υπερβολές σε μερικά σημεία, είναι πειστικός στον ρόλο του αδελφού, που πασχίζει να υπερασπιστεί τα δικαιώματα του κωφού αδελφού του, αλλά κυρίως τα δικά του δικαιώματα που καταπιέζονται μέσα σε μια οικογένεια εγκλωβισμένη στον δικό της μικρόκοσμο. Η Αντωνία Χαραλάμπους συγκινεί με την εκπληκτική και ρεαλιστική ερμηνεία ενός κοριτσιού που μεταβαίνει σιγά σιγά από τον κόσμο των ακουόντων στον κόσμο των κωφών. Ο νεαρός ηθοποιός Λάμπρος Κωνσταντέας είναι η αποκάλυψη της παράστασης. Αξιοθαύμαστος ο χειρισμός της νοηματικής αλλά και ο τρόπος με τον οποίο προφέρει τα λόγια του, χωρίς εντάσεις, σε χαμηλούς τόνους και χωρίς σωστή άρθρωση—ακριβώς όπως θα έκανε οποιοσδήποτε, ο οποίος μιλά χωρίς να ακούει. Ήταν στιγμές που το έκανε τόσο πειστικά, ώστε χρειαζόταν να συμβουλεύομαι τους αγγλικούς υπέρτιτλους, για να κατανοήσω ακριβώς τι έλεγε.

Ευρηματική και η σκηνοθετική πρόταση. Χωρίς την ύπαρξη κατασκευασμένης σκηνής, οι ηθοποιοί χρησιμοποιούσαν το δάπεδο σε ολόκληρο τον κεντρικό χώρο και τους πλαϊνούς χώρους του θεάτρου, ενώ οι θεατές κάθονταν στις δύο πλευρές του θεάτρου. Αυτό έδινε τη δυνατότητα στους θεατές να αισθάνονται πιο κοντά στην κίνηση και τη δράση, παρόλο που κάποιες στιγμές τους υποχρέωνε να βλέπουν μόνο την πλάτη των ηθοποιών.

Η Αθηνά Κάσιου, με τη σκηνοθετική και ερμηνευτική προσέγγιση, κατάφερε να συγκινήσει τους θεατές. Η εναλλαγή του δραματικού στοιχείου με το κωμικό, η ανατροπή της δράσης, αλλά κυρίως η γροθιά στο στομάχι με τα απανωτά μηνύματα του κοινωνικού αποκλεισμού και της κοινωνικής ένταξης, με οδήγησαν στο τέλος να φύγω με έναν προβληματισμό και μια αλήθεια να στριφογυρίζει μέσα μου: πως οι λέξεις δεν είναι ο μόνος τρόπος να εκφράσεις τα συναισθήματα και τις σκέψεις σου.

Πιστεύω πως είναι μια παράσταση που αξίζει τον κόπο να παρακολουθήσουν οι συμφοιτητές και συμφοιτήτριές μου που βρίσκονται στην Κύπρο. Απομένουν μερικές ακόμα παραστάσεις στην Λευκωσία.

Τέλος, να επισημάνω το οξύμωρο που μου άφησε μια πικρή αίσθηση. Απέναντί μας βλέπαμε αγγλικούς και τουρκικούς υπέρτιτλους, προφανώς για να δοθεί η δυνατότητα και σε άλλους, εκτός από τους ελληνόφωνους, να παρακολουθήσουν την παράσταση. Έλειπαν οι ελληνικοί υπέρτιτλοι για να μπορέσουν να το παρακολουθήσουν οι ίδιοι οι κωφοί, αυτοί τους οποίους, στο κάτω κάτω, αφορούσε το έργο.

Αθηνά Βιολάρη

Φοιτήτρια του Μεταπτυχιακού Προγράμματος Θεατρικές Σπουδές του Ανοικτού Πανεπιστημίου Κύπρου

Advertisements

One thought on “«Φυλές» της Νίνα Ρέιν από τον Θεατρικό Οργανισμό Κύπρου: κριτική της Αθηνάς Βιολάρη

  1. Συμφωνώ! 🙂 Και μόλις τώρα ανακάλυψα αυτό το μπλογκ. Είμαι κι εγώ απαράδεκτος, αλλά είστε κι εσείς, που δεν μου το συστησατε 🙂 🙂 🙂

    Κι ένα δικό μου κειμενάκι για την υπέροχη αυτή παράσταση: https://antonispetrides.wordpress.com/2018/03/24/raine/

    Αρέσει σε 1 άτομο

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s